Οδηγός για ενισχυτές μουσικών οργάνων

Η προσέγγιση σ’ αυτό το θέμα, έγινε πιστεύω  με πλήρη τεκμηρίωση των κειμένων από την εμπειρία μου σαν ηλεκτρονικός  που ασχολήθηκε και με το αντικείμενο αυτό. Πιστεύω  ότι  οι συμμετέχοντες θα πάρουν βασικές γνώσεις για τους ενισχυτές γενικά και του μουσικού οργάνου που τους ενδιαφέρει  ειδικά, οι δε καλύτεροι γνώστες του θέματος ίσως μας δώσουν περισσότερες πληροφορίες ή εκφράσουν αντιρρήσεις τους ή διορθώσουν τυχόν ασάφειες του άρθρου.

Πιστεύω επίσης ότι το άρθρο αυτό  -  μαζί με τα άλλα άρθρα μου τα σχετικά με τους ενισχυτές ,τους αισθητήρες  και τα εφφέ - να αποδειχθεί ένα είδος οδηγού (Reference Data) για αρχάριους αλλά και για προχωρημένους.

Η αγγλική ορολογία χρησιμοποιείται για να σας βοηθήσει για καλύτερο Googling , οι δε φωτογραφίες συγκεκριμένων εταιρειών δεν αποσκοπούν στη διαφήμιση τους  και να «θάψουν» κάποια άλλα μοντέλα αλλά εξυπηρετούν απλά μόνο εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Ο σκοπός ενός καλού ενισχυτή είναι να προξενεί όσο το δυνατόν μικρότερη παραμόρφωση. Δηλαδή το τελικό σήμα που οδηγεί τα μεγάφωνα να μιμείται το αρχικό σήμα εισόδου του ενισχυτή όσο το δυνατόν πιο πιστά .

Αυτή η βασική φιλοσοφία χρησιμοποιείται για την ενίσχυση σημάτων όλων των ειδών και όχι μόνον ακουστικών σημάτων , όπως: Ραδιοκύματα  – σήματα video …..

• Λυχνιών (Valve ή tube ): οι λεγόμενοι και ‘’λαμπάτοι ‘’ γιατί χρησιμοποιούν λυχνίες για την ενίσχυση του ηχητικού σήματος . Είναι οι πρώτοι (δεκαετία 60)  που μπήκαν στην αγορά και δίνουν έναν ‘ζεστό ‘ήχο. Βέβαια είναι και οι πιο ακριβοί  και πολλοί  κιθαρίστες ηλεκτρικής κιθάρας τους προτιμούν γιατί η μετάβαση από τη γραμμική ενίσχυση στο ‘ψαλίδισμα’ δεν είναι τόσο απότομη όσο στους ενισχυτές Transistor.
• Transistor (ή Solid State): οι λεγόμενοι και ‘’τρανζιστοράτοι’’ (όχι και πολύ κοινή ονομασία) όπως τους λέμε, επειδή χρησιμοποιούν τρανζίστορς. Είναι ‘νέας γενιάς’ και είναι φθηνότεροι και έχουν κατακλύσει την αγορά.
• Hybrid : Είναι συνδυασμός των δύο ανωτέρω. Προσφέρουν τα πλεονεκτήματα και των δύο ανωτέρω.
   

Οι home "Hi-Fi" ενισχυτές - τα γνωστά μας στερεοφωνικά - ή τα ΡΑ συστήματα , που θα δούμε στη συνέχεια, σχεδιάζονται για να αναπαράγουν με πιστότητα (High Fidelity) το σήμα των ηχητικών πηγών (μικρόφωνο , κασετόφωνο , CD player,….) και όσο πιο ακριβοί είναι  τόσο η αρμονική τους παραμόρφωση είναι η μικρότερη δυνατή .

Αντίθετα οι ενισχυτές των μουσικών οργάνων  ( με εξαίρεση τους ενισχυτές Ακουστικών Οργάνων και των Πλήκτρων που απαιτούν σχετικά επίπεδη Απόκριση Συχνοτήτων) σχεδιάζονται για να προσθέτουν τονικό χρωματισμό και να δίνουν έμφαση σε καθορισμένες συχνότητες.

Tι είναι Class A, Class AB, Class B .. και τι διαφορές υπάρχουν μεταξύ τους ;

Δεν χρειάζεται να γράψω κάτι παραπάνω γιατί με καλύπτει σχεδόν στο σύνολο του εκτός από μερικές μικρές τεχνικές λεπτομέρειες το ωραίο με πολλές και διευκρινιστικές πληροφορίες άρθρο εδώ.
 

•             Combo (ενισχυτής + ηχεία στο ίδιο ‘κουτί’)

•             κεφαλή και ηχείο (ενισχυτής και ηχείο ξεχωριστά ‘ κουτιά’ )

•             rack (προενισχυτής, τελικός ενισχυτής και ηχεία)

Ο κυριότερος λόγος που στις συναυλίες χρησιμοποιείται κεφαλή και ηχείο είναι ότι η κεφαλή συνδυάζεται με οποιαδήποτε  καμπίνα ηχείων επιθυμούμε, ενώ ο combo έχει δικά του ηχεία –βέβαια και στον combo μπορείς να συνδέσεις άλλα ηχεία,  τα δικά τους όμως οι εταιρείες τα θεωρούν πρότυπα.

Με τον όρο PA (Public Address) θα εννοούμε ένα σετ ηλεκτρονικών συσκευών ενίσχυσης του ήχου αποτελούμενο από:

• Μικρόφωνο ή CD player ή ‘’Μαγνήτη’’ ή και άλλες συσκευές εισόδου
• Μίκτη (κονσόλα)
• Ενισχυτή Hi-Fi
• Μεγάφωνα

Ονομάστηκε ΡΑ γιατί αρχικά χρησιμοποιήθηκε έτσι ώστε να επιτρέπει σε κάποιους  να απευθύνονται στο ευρύ κοινό και να γίνονται εύκολα ακουστοί .Πχ ενισχυτές σε θορυβώδη  περιβάλλοντα , όπως τερματικοί σιδηροδρομικοί σταθμοί, αεροδρόμια, { Ενισχυτές μορφής: rack } προεκλογικές συγκεντρώσεις, υπαίθριες συναυλίες….{Ενισχυτές μορφής :Κεφαλή και Ηχείο}

Σαν απλή προσέγγιση ,μπορούμε να πούμε ότι τα  μικρά συστήματα PA σχεδιάζονται και κατασκευάζονται σαν να ήταν ακουστικοί ενισχυτές.

Σε μεγάλες όμως υπαίθριες συναυλίες , προεκλογικές ομιλίες αρχηγών … χρησιμοποιούνται μεγάλης κλίμακας συστήματα ΡΑ που ονομάζονται και συστήματα  SR  (Sound  Reinforcement systems) και απαιτούν αρκετούς τεχνικούς για την εγκατάσταση και χειρισμό τους.

Ένας ενισχυτής hi-fi με τα ηχεία του, θα πρέπει να έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

• Να έχει απόκριση συχνοτήτων: Στο εύρος 20Hz - 20000Hz δηλαδή να ενισχύει όλες τις ακουστικές συχνότητες (τις συχνότητες  που αντιλαμβάνεται το αυτί).

• Να ενισχύει όλες τις συχνότητες σχεδόν με τον ίδιο τρόπο
• Να μην προξενεί μη-γραμμική παραμόρφωση σε μεγάλες εντάσεις

Ενισχυτές Μουσικών Οργάνων

• αυτοί έχουν είσοδο την έξοδο Ακουστικών Μουσικών Οργάνων όπως: Βιολί , Ακουστική ή Κλασσική Κιθάρα, Μπουζούκι, Μαντολίνο , Μπαγλαμά …..
• αυτοί που έχουν είσοδο την έξοδο μουσικών οργάνων όπως: Πλήκτρα ,Ηλεκτρική Κιθάρα, Ηλεκτρικό Μπάσο, Ηλεκτρονικά Ντραμς….και

Όταν λέμε ‘’Ακουστικά Όργανα’’ εννοούμε αυτά τα οποία ακούγονται χωρίς να χρειάζονται ενίσχυση. (πχ βιολί, ακουστική & κλασσική κιθάρα , φυσαρμόνικα ,Ντραμς, τρομπέτα…..)

Όταν στα παραπάνω όργανα θέλουμε να ενισχύσουμε τον ήχο τους τότε χρειαζόμαστε έναν ενισχυτή που να δίνει καθαρό τον ήχο τους χωρίς παραμόρφωση και εφφέ.  Αυτοί οι ενισχυτές λέγονται  Ακουστικοί Ενισχυτές (Acoustic Amps).

Έχω τη γνώμη –υποκειμενική αντίληψη- ότι οποιαδήποτε ηλεκτρονική ενίσχυση ακουστικού οργάνου αλλοιώνει το ακουστικό του φάσμα και προτείνω σαν μόνη παραδεκτή εναλλακτική λύση τη χρήση πολύ καλής ποιότητας μικροφώνου ή συνδυασμό μαγνήτη-μικροφώνου.

Σαν πρώτη προσέγγιση , οι ακουστικοί ενισχυτές σχεδιάζονται και κατασκευάζονται σαν να ήταν μικρά συστήματα PA.

Ενισχυτές "combo" ονομάζονται αυτοί που περιλαμβάνουν στο ίδιο ‘κουτί’ :

•             Προενισχυτή

•             Ενισχυτή ισχύος

•             Μεγάφωνα

Αυτοί οι ενισχυτές προσφέρουν μια αυτονομία και είναι απαραίτητοι όπου δεν υπάρχει σύστημα PA.

Αυτοί οι αυτόνομοι ενισχυτές  έχουν μια είσοδο (Input) και μπουτόν μεταγωγής από Καθαρό σε Παραμορφωμένο (ή έχει ονομασία Clean/Lead  ή Clean/Distorted) οπότε επιτρέπουν εναλλακτικά τη σύνδεση Ακουστικής ή Ηλεκτρικής κιθάρας  ή έχουν 2 ή και περισσότερες εισόδους για ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΗ σύνδεση  Ακουστικής Κιθάρα ς, Ηλεκτρικής Κιθάρα και Μικροφώνου), βλέπε πχ:

 ΕΔΩ: και

ΕΔΩ:

Αυτοί βλέπουμε ότι προσφέρουν αρκετές  ευκολίες, όπως inputs  διαφορετικής ευαισθησίας, και διάφορες outputs.

Ένας ενισχυτής ηλεκτρικής κιθάρας δεν θα παράγει ικανοποιητικά αποτελέσματα για ακουστικά όργανα, γιατί "χρωματίζει" τον ήχο με τρόπο που ακούγεται αφύσικος.

Η περιοχή συχνοτήτων των ήχων των πλήκτρων είναι πολύ μεγαλύτερη αυτής της κιθάρας έτσι απαιτείται  ενισχυτής  με πλήρες φάσμα συχνοτήτων για την ακριβή αναπαραγωγή του ήχου (φάσμα μέχρι τους 20 KHz).

Άρα είναι κατάλληλος ακουστικός ενισχυτής (PA ή Combo).

Δείτε εδώ ένα με 2 εισόδους πχ για πλήκτρα και ακουστική κιθάρα:

Ισχύει κι εδώ ότι είπαμε για τους ενισχυτές ακουστικών οργάνων. Πολλοί στο διαδίκτυο διατείνονται ότι ο Peavey Vypyr 15 είναι από τους καλύτερους για ηλεκτρικό βιολί: Δείτε ΕΔΩ:

Στο βιολί μπορείς αντί για κάψα να χρησιμοποιήσεις ένα tuner pickup:

To tuner pickup χρησιμοποιούνταν, ειδικά σε έγχορδα ορχήστρας, για να μεταφέρει τον ήχο από έγχορδα όπως βιολί, βιόλα, τσέλο, μπάσο για βελτίωση του κουρδίσματος. Βέβαια σήμερα υπάρχουν τα γνωστά clipped κουρδιστήρια.

Αυτά λοιπόν (κόστος 5 ευρώ) μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σαν κάψες με καλά αποτελέσματα για το βιολί…

Δείτε και αυτό:

Προτεινόμενος ενισχυτής βιολιού : ΕΔΩ:

Δείτε εδώ τον τρόπο τοποθέτησης κάψας στο βιολί.

Δείτε ΕΔΩ:

Υπάρχει μια τεράστια ποικιλία από μικρόφωνα και ενισχυτές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από παίχτες φυσαρμόνικας. Κυρίως όμως μπορούμε να τους κατατάξουμε αν πρόκειται να τους χρησιμοποιήσουμε για:

• καθαρό ήχο .Τότε μας αρκεί ένα ενισχυτής ακουστικών οργάνων
• για τον λεγόμενο Chicago-blues sound. Τότε προτείνεται ένας μικρός ενισχυτής με λυχνίες (Tube amp) ή ένας όπως πχ ο Fender Champ.

Έχετε όμως υπ’ όψιν ότι ακόμα και τη πιο τέλεια μικροφωνική συσκευή να διαθέτετε δεν θα πετύχετε αν πρώτα δεν αναπτύξετε με καθημερινή πρακτική εξάσκηση την τονική ακουστικότητα. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι η καλή μουσικότητα προέρχεται κατά 80% από τον παίχτη φυσαρμόνικας και μόνο το 20% από την μικροφωνική. Για περισσότερα βλέπε στο άρθρο μου:

• Acoustic Drums .Δείτε τέτοια Ακουστικά Ντραμς εδώ:
• Για Ακουστικά Ντραμς χρησιμοποιούνται δυναμικά μικρόφωνα όπως τα: AKG's D-112 , Shure's Beta 52 : Δείτε το εδώ:

 Τι ενισχυτή θα χρησιμοποιήσω για τα Ακουστικά Ντραμς;

Στην πραγματικότητα δεν χρειάζεσαι ενισχυτή για τα Ακουστικά Ντραμς , απλώς θα συλλαμβάνει τον ήχο τους  το σύστημα ΡΑ της ορχήστρας σου ή χρησιμοποίησε κοντά σου ένα μικρόφωνο ειδικό για ντραμς (βλέπε φωτογραφία) .

Στην πραγματικότητα ‘’δεν υπάρχουν’’ ενισχυτές που μπορούν να αναπαραγάγουν αξιόπιστα τις συχνότητες ενός ντραμς σετ (των 8 τεμαχίων-βλέπε εικόνα), αφού θα χρειαζόσουνα 8 μικρόφωνα και αντίστοιχο μίκτη των 8 μικροφώνων.

Αν πάλι θέλεις να το κάνεις (αν και θα είναι ‘πεταμένα ‘ χρήματα) τότε αρκεί ένα ενεργό σύστημα με ένα woofer και ένα tweeter (όπως της φωτογραφίας) και μια κονσόλα.

Αν μάλιστα θέλεις και περισσότερες πληροφορίες για το τι μικρόφωνο θέλει το καθένα από τα 8 τύμπανα-κύμβαλα δες την ξενόγλωσση ιστοσελίδα (Miking Drums) εδώ.

• Electronic Drums. Δείτε τέτοια Ηλεκτρονικά Ντραμς εδώ:
• Δείτε εδώ διάφορες μάρκες ενισχυτών ντραμς και εδώ:

Ακούστε εδώ  ενισχυτή ντραμς για electronic drums.

Υπάρχουν 2 ειδών κονσόλες:

• Με ενσωματωμένο ενισχυτή ( Powered Mixer) . Επομένως αφού ο ενισχυτής είναι ενσωματωμένος στο μίκτη μια τέτοια κονσόλα απαιτεί Ηχεία Παθητικά (passive speakers)
• Χωρίς ενσωματωμένο ενισχυτή (Unpowered Mixer) . Επομένως μια τέτοια κονσόλα απαιτεί Ηχεία Ενεργά (Active ή Powered Speakers)

Δείτε εδώ τιμές:

Ο ενισχυτής ηλεκτρικής κιθάρας έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

•Αφού το εύρος συχνοτήτων που παράγει η κιθάρα είναι πολύ μικρότερο των 20000Ηz (μέχρι, περίπου τα 10000Hz φτάνει), δεν χρειάζεται να ληφθεί μέριμνα για τις υψηλότερες συχνότητες.

•Ο ενισχυτής εισάγει εσκεμμένα μη-γραμμική παραμόρφωση, (αυτό που ονομάζεται  "overdrive" και  "distortion"). Αυτό γίνεται για να "εμπλουτιστεί" το αρχικό σήμα που δίνουν οι μαγνήτες της ηλεκτρικής κιθάρας.

• Επειδή το σώμα της ηλεκτρικής κιθάρας δεν συμπεριφέρεται σαν ηχείο (όπως συμβαίνει στην κλασσική και στην ακουστική κιθάρα), ο ήχος που παράγουν οι χορδές, είναι και  αδύναμος και προπαντός ακουστικά, "φτωχός". Το "overdrive" και  "distortion", είναι αυτό που ‘’πλουτίζει’’ τον ήχο.

•Κάθε κατασκευαστής δίνει διαφορετική προτεραιότητα σε συγκεκριμένες συχνότητες γ’ αυτό συνηθίζεται να λέγεται: , π.χ., "ήχος Fender", "ήχος Takamine’’ ….).

• Μερικοί ενισχυτές έχουν περισσότερες από μία εισόδους (input jack) . Αυτό βοηθάει να μπορούν να παίζουν ταυτόχρονα 2 κιθαρίστες ή η μία να είναι  distortion input jack (άρα σύνδεση ηλεκτρικής κιθάρας) και η άλλη clean input jack (άρα σύνδεση ακουστικής κιθάρας ή μικρόφωνο)
• Οι πολύ απλοί ενισχυτές (φτηνοί) έχουν συνήθως ένα ρυθμιστικό για την ένταση (volume) ενώ σε λίγο πιο ακριβούς υπάρχουν και άλλα δύο ρυθμιστικά τα: "Pre" και "Post". Το "Pre" ρυθμίζει το σήμα πριν αυτό εισέλθει στον τελικό ενισχυτή ισχύος ενώ το "Post" αφού εισέλθει. Χρησιμοποιώντας το "Pre" σου επιτρέπει να εισάγεις  distortion (παραμόρφωση)   ενώ το "Post" έχει λιγότερη επιρροή στο distortion. Αν θέτεις το "Pre" χαμηλά θα πρέπει να ρυθμίζεις το "Post"  ψηλότερα για να πάρεις το ίδιο volume και το αντίστροφο.
• Σε μερικούς ενισχυτές τα ρυθμιστικά "Pre" και "Post" έχουν αντί αυτών τα ονόματα: "Drive" και "Master".
• Μερικοί ενισχυτές έχουν ένα μπουτόν με όνομα "Channel"  που κάνει μεταγωγή μεταξύ του καναλιού ‘Clean’ και του καναλιού ‘Lead‘ που είναι ένας άμεσος τρόπος να αυξήσεις τη στάθμη distortion.(είναι σαν να ανεβάζεις το "Pre" και να κατεβάζεις το "Post" ).
• Πολλοί ενισχυτές περιέχουν επιπρόσθετα ρυθμιστικά για ειδικά εφφέ όπως τα: chorus, tremolo, delay, and reverb
• Βέβαια, όσον αφορά τα εφφέ, επιτυγχάνεις υψηλότερη τονική ποιότητα χρησιμοποιώντας πετάλια (θα τα περιγράψω αναλυτικά σε προσεχές άρθρο) .

Αν οδηγηθεί το σήμα της ηλεκτρικής κιθάρας σε ενισχυτή hi-fi, τότε ο ήχος ναι μεν θα είναι  καλός, όμως δεν συγκρίνεται με τον ήχο που παράγει ένας ενισχυτής ηλεκτρικής κιθάρας. Με όσα είπαμε μέχρι τώρα αυτό γίνεται γιατί με τον hi-fi ενισχυτή δεν γίνεται λόγος για παραμόρφωση. Ομοίως ένας ενισχυτής ηλεκτρικήςκιθάρας δεν θα παράγει ικανοποιητικά αποτελέσματα για ακουστικά όργανα, γιατί "χρωματίζει" τον ήχο με τρόπο που ακούγεται αφύσικος.

Δείτε διάφορες μάρκες από ενισχυτές Ηλεκτρικής Κιθάρας εδώ:

Δείτε εδώ αλφαβητικά Όλες τις εταιρείες κατασκευής ενισχυτών κιθάρας

Λόγω της απαιτούμενης αναπαραγωγής ήχου στις χαμηλές συχνότητες η ενίσχυση για τέτοια όργανα είναι διαφορετική των άλλων τύπων. Αυτή η διαφορετικότητα αναφέρεται στον προενισχυτή , στον ενισχυτή στα μεγάφωνα αλλά και στο υλικό κατασκευής του ηχείου.

Τα ηχεία των ενισχυτών μπάσου έχουν μεγάφωνα μεγαλύτερα σε διάμετρο απ’ ότι οι ενισχυτές των άλλων οργάνων γιατί  διαχειρίζονται υψηλότερα επίπεδα ισχύος.

 Ο προενισχυτής έχει εξισωτές (equalizers )που επεκτείνονται και για κάτω από 40 Hz και ίσως έχει και line out  XLR για αποστολή του σήματος σε ΡΑ ή σε κονσόλα, ο δε ενισχυτής είναι υψηλότερης ισχύος γιατί οι χαμηλές συχνότητες "τρώνε" περισσότερα watt. Άρα το μπάσο απαιτεί μεγαλύτερη ισχύ.

Δείτε ένα εκπαιδευτικό video για σύνδεση του μπάσου σε σύστημα PA:

Δείτε εδώ πολλές μάρκες ενισχυτών μπάσου εδώ::

 {Τα εφφέ (Effect Controls) όπως τα: chorus , overdrive,reverb……των ενισχυτών θα τα περιγράψω σε προσεχές άρθρο επειδή θέλω να κάνω σύγκριση με εξωτερικά εφφέ –τα λεγόμενα πετάλια}

Normal volume:

Είναι το ρυθμιστικό έντασης του ήχου όταν διαλέγουμε να παίξουμε ‘Clean χωρίς distortion’.

Gain:

Είναι η ένταση της εισόδου (Input) της κιθάρας στον ενισχυτή – η ποσότητα overdrive/distortion

drive select:

Επιλέγει διάφορους τύπους distortion (drive ή Lead)

 drive volume:

Είναι η ένταση εξόδου (Output) από τον ενισχυτή - ελέγχει το loudness

Treble, Middle and Bass :

Δίνουν έμφαση στις Υψηλές , Μεσαίες , Υψηλές Συχνότητες.

Τη σημασία των τεχνικών χαρακτηριστικών  (impedance, Frequency Response,  Feedback , Gain ….) των ενισχυτών , επειδή μπορεί να μην ενδιαφέρουν όλους και επειδή θέλω να τα αναλύσω με παραδείγματα  θα τα περιγράψω σε προσεχές άρθρο.
 

VST είναι τα αρχικά των Virtual Studio Technology. Είναι ένα interface το οποίο ενσωματώνει ακουστικά synthesizers και effects με ακουστικούς editors κ.ά.

Έτσι software αυτών μας επιτρέπει να ψηφιοποιήσουμε τα αντίστοιχα hardware συστήματα στο PC μας.

Δείτε εδώ δεκάδες τέτοια προγράμματα:

Δείτε παρακάτω δεκάδες τέτοια προγράμματα που αφορούν :Guitar Amp Modeling Plug-Ins.

Το software των guitar amp/effect modeling είναι μια σοβαρή βιομηχανία που για τους κιθαρίστες σημαίνει ότι μπορούν να επιλέξουν από μια ευρεία και υψηλής ποιότητας γκάμα plug-ins:

Υπάρχουν πάρα πολλά Guitar Amp Modeling Plugs-In...

Βέβαια προσωπικά δεν έχω εμπειρία λόγω των επιπλέον καρτών που απαιτούνται στο PC.

Παρακάτω δίνω 3 τέτοια Plug-Ins που δίνουν αναλυτικές περιγραφές και το σπουδαιότερο είναι ότι μπορείτε να τα κάνετε downloading δωρεάν :

ARADAZ VST FREE

NoAmp! 

Studio Devil British Valve Custom

Δείτε και εδώ 11 Guitar Amp Modeling Plugs-In:

Ένα αναλυτικό άρθρο για το plug-in- το Torpedo PI-101 WoS εδώ:

Amplifier modeling : Είναι η επεξεργασία  ψηφιακής  απομίμησης ενός  φυσικού  ενισχυτή όπως ο ενισχυτής κιθάρας. Δείτε τέτοιους ενισχυτές εδώ:

Και εδώ:

Και εδώ:

Με ένα "κακό" ενισχυτή (φθηνό solid state ήφτηνό modelling), οι συγχορδίες της κιθάρας μπορεί  να ακούγονται περίεργες ενώ με καλό ενισχυτή θαυμάσιες ακόμα και οι μη μπαρέ.

Άρα ο καλός εξοπλισμός σου λύνει τα χέρια στο θέμα ήχου.

Θα δώσω αρκετά ΤΙΡs υπό μορφή ερώτησης/απάντησης – τα περισσότερα από εμπειρία στην δουλειά μου.

Ερώτηση 1:  Βλέποντας την εικόνα πιστεύετε ότι θα δουλεύει αξιόπιστα;

Απάντηση: Στη φωτογραφία δείχνω τη δική μου σύνθεση με τα πραγματικά μηχανήματα που χρησιμοποιώ και που το κόστος τους δεν ξεπερνά τα 100 ευρώ (Μονοφωνικός Μίκτης 12 ευρώ – φορητοί ενισχυτές 50 και 30 ευρώ αντίστοιχα).

 Αυτή τη σύνθεση  χρησιμοποιώ σε ταβέρνες (πάντα ερασιτεχνικά) παίζοντας φυσαρμόνικα με συνοδεία έτοιμων mp3 ρυθμών ντραμς ή  να με συνοδεύει με κιθάρα 2ο άτομο όταν υπάρχει στην παρέα -κατεβάστε τους ρυθμούς εδώ:

Το σύστημα δουλεύει με μπαταρίες που διαρκούν περίπου για 10 ώρες. Ο ήχος είναι αρκετά καλός και η παρέα ευχαριστημένη.

Μια 2η version είναι πχ όταν βγαίνουμε για κάλαντα και γενικά παίζοντας ενώ προχωράμε πχ σε γαμήλια τελετή (για να πάρουμε το γαμπρό-τη νύφη-καρναβάλι…) :

Ερώτηση 2:  Πως μπορείς να κάνεις σύνδεση ενισχυτή ακουστικής κιθάρας ή πλήκτρων σε σύστημα ΡΑ και πότε χρειάζεται μια τέτοια σύνδεση;

Απάντηση: Θα κάνω μια τέτοια σύνδεση αν θέλω τον ακουστικό ενισχυτή επί του πάλκου της ορχήστρας (τα υπόλοιπα ηχεία είναι κρεμασμένα στους τοίχους της αίθουσας ή σε stands).

Το Line out του ενισχυτή χρησιμοποιείται να οδηγήσει το σήμα από τον ενισχυτή κιθάρας σ’ έναν μίκτη – στην είσοδο ενός άλλου ενισχυτή ή σ’ έναν γενικά επεξεργαστή σήματος.

Στους ενισχυτές κιθάρας συνήθως είναι jack εξόδου ¼ ΥΨΗΛΗΣ σύνθετης αντίστασης (impedance) αρκετά ΚΩ . Το ΡΑ έχει jack εισόδου ΧΑΜΗΛΗΣ σύνθετης αντίστασης (αντίσταση εισόδου κονσόλας- PA mixer- από περίπου 1.5 ΚΩ μέχρι περίπου 3 ΚΩ) . Άρα απαιτείται ένα DI box , σκοπός του οποίου είναι να πάρει την υψηλή σύνθετη αντίσταση και να την μετατρέψει σε χαμηλή (ειδικά αν θέλουμε να μεταφέρουμε σήμα υψηλής σύνθετης αντίστασης σε απόσταση >15 μέτρα τότε το σήμα θα είναι προβληματικό-θα ακούγεται σαν σμήνος μελισσών…)

Αυτή λοιπόν είναι η δουλειά που κάνει το DI Box.

Έχει μια είσοδο υψηλής αντίστασης που την ονομάζει συνήθως instrument input υψηλότερης αντίστασης από μια κιθάρα ή μπάσο και μια έξοδο χαμηλότερης αντίστασης για να μπορεί να ενωθεί με μια κανονική είσοδο μικροφώνου μιας κονσόλας. 

Ερώτηση 3: Θα έκανε ένας ενισχυτής ηλεκτρικής κιθάρας για τα πλήκτρα;

Απάντηση: Η περιοχή συχνοτήτων των ήχων της κιθάρας έχει μέγιστο φάσμα που δεν ξεπερνά τους 10 KHz. Το πιο σπουδαίο όμως είναι ότι το pickup output της κιθάρας είναι σήμα χαμηλής τάσεως κι αυτός είναι ο λόγος που οι ενισχυτές κιθάρας συνήθως περιλαμβάνουν και  προενισχυτές. Τα πλήκτρα όμως συνήθως έχουν ‘’hot ‘’outputs ,επομένως συνδέοντας τα σε τέτοιον ενισχυτή κιθάρας απλά προσθέτουμε θόρυβο. Τα πλήκτρα επίσης έχουν εξόδους stereo ενώ ο ενισχυτής κιθάρας έχει εισόδους mono. Βλέπε τέτοιους ενισχυτές εδώ:

Ερώτηση 4: Οι κονσόλες μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σαν μικρά συστήματα ΡΑ , όπως πχ σε σχολεία.

Υπάρχουν 3 περιπτώσεις επιλογής:

• Ενεργή Κονσόλα ( Powered Mixer) με Παθητικά Ηχεία ( passive speakers) ή
• Παθητική Κονσόλα ( unpowered Mixer) με ενεργά Ηχεία ( active speakers)
• Παθητική Κονσόλα ( unpowered Mixer) σε Ενισχυτή Ισχύος (Power Amp) σε Παθητικά Ηχεία ( passive speakers)

Τι θα προτείνατε;

Απάντηση: Εγώ για μια τέτοια περίπτωση θα πρότεινα την δεύτερη ή (με προτίμηση την τρίτη)  περίπτωση. Ο λόγος είναι ότι αν επιλεγεί η άλλη επιλογή τότε επειδή συνήθως στα σχολεία δεν υπάρχουν πρίζες 220v εκεί που θα βάζαμε τα ενεργά ηχεία θα χρειαζότανε καλώδια ρεύματος.

Ερώτηση 5: Μπορείς να συνδέσεις την ηλεκτρική κιθάρα σου στο στερεοφωνικό σου;

Αν θέλεις να ενισχύσεις το σήμα της ηλεκτρικής σου κιθάρας χωρίς να αγοράσεις ενισχυτή (λόγω κρίσης…) ένας απλός τρόπος με μηδενικό κόστος (2 euro) και με σχετική βέβαια ποιότητα είναι:

Αγόρασε ή φτιάξε έναν adaptor από ‘καρφί’ σε RCA αρσενικό και σύνδεσε το στην είσοδο Input Auxiliary του στερεοφωνικού σου.

Ερώτηση 6: Μπορείς να χρησιμοποιήσεις  το μικρό σου σύστημα ΡΑ, πχ τον ενισχυτή σου πλήκτρων  για το ηλεκτρονικό ντραμς;

Απάντηση: Ένας ενισχυτής πλήκτρων ή ένα μικρό σύστημα ΡΑ έχουν , όπως ήδη είπαμε , ευρεία περιοχή συχνοτήτων καλύπτοντας τη χαμηλή , μεσαία και υψηλή περιοχή , όπως ακριβώς και το στερεοφωνικό σου  , χωρίς παραμόρφωση. Ενώ ένας ενισχυτής ντραμς δίνει έμφαση μόνο στις χαμηλές συχνότητες με τοwoofer και στις υψηλές – για τα κύμβαλα – με το tweeter. Αν όμως το μικρό σου σύστημα ΡΑ έχει και κατάλληλο μεγάφωνο για μπάσα τότε μπορείς να τον χρησιμοποιήσεις για το ηλεκτρονικό ντραμς.
 

Ερώτηση 7: Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα ενισχυτή μπάσου (bass amp) για το ηλεκτρονικό ντραμς;

Απάντηση: Ναι όμως δεν θα έχεις ικανοποιητικό ήχο για το λόγο ότι οι ενισχυτές μπάσου είναι για να αποδίδουν τις χαμηλές συχνότητες ενώ τα ντραμς και για τις χαμηλές και για τις υψηλές (για τα κύμβαλα) συχνότητες.

Ερώτηση 8: Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα ενισχυτή κιθάρας για το μπάσο; και μήπως το μπάσο καταστρέψει τον ενισχυτή ή τα μεγάφωνα;

Απάντηση: Ναι μπορείτε απλά οι χαμηλές συχνότητες δεν θα έχουν απόδοση. Όχι δεν θα καταστραφεί ο ενισχυτής κιθάρας γιατί το όργανο μπάσο αποστέλλει στον ενισχυτή ελάχιστη ισχύ .Ο ενισχυτής – ο κάθε ενισχυτής – καταστρέφεται όταν τα μεγάφωνα τραβούν περισσότερη ισχύ απ’ αυτή που μπορεί να δώσει. Το μεγάφωνο όμως μπορεί να σκιστεί καθώς το μπάσο βγάζει πολύ χαμηλές συχνότητες και να μην αντέξει να τις παίζει δυνατά δηλαδή ‘τραβάει’ περισσότερη ισχύ– θα το καταλάβεις απ’ την παραμόρφωση που θα κάνει-!

Γι αυτό προτείνω να χρησιμοποιείτε  τον ενισχυτή κιθάρας μόνο για μελέτη του μπάσου  θέτοντας το volume χαμηλά.

Επί τη ευκαιρία να πούμε ότι το αντίθετο γίνεται (δηλαδή σύνδεση ηλεκτρικής κιθάρας σε ενισχυτή μπάσου) χωρίς να υπάρξει πρόβλημα καθώς οι συχνότητες των χορδών της κιθάρας αποκρίνονται άνετα από τα κυκλώματα του ενισχυτή μπάσου (βλέπε τη φωτογραφία της παραγράφου Β. ).

Ερώτηση 9: Ήμουν 35 χρόνια τεχνικός . Με τους ενισχυτές ήχου ασχολήθηκα και επαγγελματικά (επισκευές , εγκαταστάσεις..) και ερασιτεχνικά. Το μότο μου ήταν οι 3 εξισώσεις:

• Καλή κιθάρα + καλός ενισχυτής = τέλειος ήχος
• Καλή κιθάρα + κακός ενισχυτής = κακός ήχος
• Κακή κιθάρα + καλός ενισχυτής = καλός ήχος

Είναι οι εξισώσεις σωστές;

Απάντηση:  ‘Κακός-ή’’ = φτηνός μαγνήτης ή κάψα , σκευρωμένη κιθάρα, παλιές χορδές , φτηνός ενισχυτής.. . Πιστεύω δηλαδή ότι η αγορά ενός ενισχυτή είναι το πιο σημαντικό όσον αφορά τον ολικό μουσικό εξοπλισμό μιας μικρής ή μεγάλης μπάντας ή ενός μεμονωμένου παίχτη. Εννοώ πιο σημαντική και απ ότι το ίδιο το έγχορδο και είναι καλύτερο να αγοράζεις κάτι επώνυμο.

Ερώτηση 10: Υπάρχει ενισχυτής με εισόδους για ακουστική κιθάρα , ηλεκτρική κιθάρα και άλλα όργανα;

Απάντηση: Ναι. Ο ΙΔΙΟΣ ενισχυτής με εισόδους για ακουστική κιθάρα , ηλεκτρική κιθάρα και άλλα όργανα εδώ:

Ακούστε επίσης εδώ έναν τέτοιο ενισχυτή με εισόδους για ακουστική κιθάρα , ηλεκτρική κιθάρα :

Ερώτηση 11: Υπάρχει κιθάρα που ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ να είναι Ηλεκτρική και Ακουστική;

Απάντηση: Ακούστε εδώ την ΙΔΙΑ Κιθάρα και  Ηλεκτρική και Ακουστική :

Ερώτηση 12: Υπάρχει κιθάρα που να έχει και έξοδο με μαγνήτη και έξοδο με πιεζοηλεκτρικό;

Απάντηση: Ναι. Δείτε εδώ μια Ηλεκτρική και Ακουστική κιθάρα με Pick-ups: Μαγνήτη Humbucker και πιεζοηλεκτρικό κάτω από τον καβαλάρη  :

Ερώτηση 13: Πώς γίνεται η τοποθέτηση πιεζοηλεκτρικού κρυστάλλου και προενισχυτή επί κιθάρας ;

Απάντηση: Δείτε μια δική μου μέθοδο με απλό σχέδιο με φωτογραφίες εδώ:

Ερώτηση 14: Τελικά ενισχυτή Combo ή με κεφαλή και ηχείο για μια μικρή μπάντα;

Απάντηση: Όπως είδαμε στα μέχρι τώρα λεχθέντα υπάρχουν ειδικοί ενισχυτές για συγκεκριμένα όργανα. Αν έχεις πχ ένα ενισχυτή για κιθάρα , αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να δουλέψει και με άλλα όργανα. Μπορείς να βάλεις οτιδήποτε όργανο σ’ έναν ενισχυτή ακόμα και ένα mp3 ή ένα  ipod αν θέλεις.

Τα ηχεία του όμως δυστυχώς θα  ανταποκρίνονται μόνο για συγκεκριμένα όργανα. Πχ οι κιθάρες συνήθως απαιτούν  περισσότερα middles( μεσαίες συχνότητες) και treble (υψηλότερες συχνότητες)  , τα όργανα  μπάσα περισσότερα bass (χαμηλές συχνότητες)….

Έτσι ενώ στην είσοδο του ενισχυτή μπορείς να συνδέσεις οτιδήποτε θέλεις , η ποιότητα του ήχου θα απέχει κάθε φορά πολύ απ’ την ιδανική .

Οπότε η απάντηση είναι: Διάλεξε τον κατάλληλο ενισχυτή .

Σκιαθίτης Στέφανος

Ηλεκτρονικός – Μηχανικός Μικροκυμάτων